Wypalenie zawodowe

Żyjemy w świecie, który ceni produktywność, tempo i sukces. Nic dziwnego zatem, że ryzyko wypalenia zawodowego dotyka coraz więcej osób.

Statystyki alarmują, że ponad 40% pracowników na świecie doświadcza wypalenia często lub bardzo często. (Raport Gallupa 2023).

Choć termin „burnout” został wprowadzony już w latach 70-tych, to dopiero w ostatnich dekadach wyraźniej widać, jak poważne zagrożenie stanowi dla zdrowia psychicznego.

Wypalenie zawodowe w roku 2022 zostało wpisane na listę chorób zawodowych WHO jako syndrom wyczerpania, nie jako choroba. Jednak zdecydowanie ma ono wpływ na zdrowie zarówno psychiczne jak i fizyczne. Może mu towarzyszyć szereg objawów specyficznych dla innych chorób i nieleczone prowadzić do kolejnych jak np. depresja.

Wg WHO, aby mówić o wypaleniu zawodowym, należy zaobserwować następujące symptomy:

• poczucie wyczerpania fizycznego, emocjonalnego i poznawczego
• zwiększony dystans psychiczny do pracy, negatywizm i cynizm
• spadek efektywności i poczucia kompetencji

Po czym można rozpoznać u siebie symptomy wypalenia zawodowego?

Oznaki wypalenia zawodowego łatwo pomylić z innymi problemami, więc często są bagatelizowane.

Przede wszystkich wypalenie zawodowe jest odpowiedzią organizmu na przewlekły stres, długotrwałą presję w miejscu pracy i daje następujące objawy:

• poczucie zmęczenia, znużenie,
• senność lub bezsenność,
• poczucie przepracowania,
• spadek efektywności przy jednoczesnym wzroście godzin pracy,
• pogorszenie relacji zawodowych — pojawienie się negatywnych przekonań dotyczących współpracowników, klientów, przełożonych, partnerów biznesowych itp. (depersonalizacja),
• pogorszenie relacji rodzinnych — drażliwość, agresja,
• dolegliwości bólowe — migreny, bóle głowy, brzucha,
• dolegliwości ze strony układu trawiennego — nudności, biegunki, wymioty,
• spadek odporności.

Więcej o symptomach dotyczących wypalenia zawodowego znajdziesz w artykule na blogu pt.:

„Czy grozi Ci wypalenie zawodowe?”

Kto jest najbardziej narażony na wypalenie zawodowe?

Wśród grup tzw. wysokiego ryzyka wypalenia zawodowego są m.in. pracownicy ochrony zdrowia, psycholodzy, pracownicy socjalni czy pedagodzy, pracownicy branży usługowej, medycznej, edukacyjnej, ale także menedżerowie.

Niezależnie od branży najbardziej narażone na wypalenie zawodowe są:

• osoby pracujące zdalnie bez jasnych granic między pracą a życiem prywatnym,
• osoby pracujące w stresujących środowiskach,
• osoby pracujące długo bez odpowiedniego odpoczynku,
• pracownicy, którzy czują brak kontroli nad swoim zadaniami,
• osoby z niskim wsparciem społecznym w miejscu pracy.

5 mitów na temat wypalenia zawodowego, w które wciąż wierzysz

Mit 1: Wypalenie to tylko chwilowa niemoc – wystarczy trochę odpoczynku.

FAKT: Wypalenie wymaga dłuższego leczenia i zmian w stylu życia, nie jest to tylko chwilowe zmęczenie.

Mit 2: Tylko pracownicy słabo zaangażowani się wypalają.

FAKT: Wypalenie zawodowe dotyka także zaangażowanych pracowników, którzy zaniedbują swoje granice i zdrowie.

„Ten się
nie wypala,
kto nigdy nie płonął”

Christina Maslach

Różnica między stresem a wypaleniem zawodowym

Chociaż stres i wypalenie zawodowe są ze sobą powiązane, nie są tym samym. Możemy je rozróżnić poprzez kluczowe cechy i dynamikę:

CECHA	STRES	WYPALENIE
Czas trwania	Krótkotrwały i reaktywny na konkretne sytuacje	Długotrwałe i chroniczne
Energia	Wysoka (nadpobudliwość, napięcie) – częściej mobilizacja do działania	Niska (wyczerpanie, spowolnienie) – unikanie działania
Emocje	Lęk, irytacja, napięcie	Apatia, smutek, zobojętnienie
Reakcja	Nadmierna reakcja na bodźce	Brak reakcji lub obojętność
Odwracalność	Często mija po odpoczynku lub zmianie sytuacji	Wymaga głębszej interwencji i zmiany funkcjonowania lub środowiska pracy

Wypalenie zawodowe to poważny problem, który wymaga naszej uwagi i działań prewencyjnych. Rozpoznanie jego objawów i odróżnienie od zwykłego stresu pozwala na szybką reakcję i wdrożenie odpowiednich kroków. Pamiętaj, że zdrowie psychiczne jest równie ważne jak fizyczne, a zrozumienie tego zjawiska może pomóc Ci zadbać o siebie i swoje życie zawodowe.

Jeśli czujesz, że wypalenie zawodowe zaczyna Cię dotykać, nie zwlekaj – sięgnij po wsparcie

Zapraszam